Sự phát triển của mạng xã hội và thương mại điện tử đang mở ra cơ hội để nông sản Việt tiếp cận khách hàng trên khắp cả nước. Nhưng để một sản phẩm từ những xưởng sản xuất gia đình đến được tay người tiêu dùng, người bán không chỉ cần mở rộng kênh bán hàng mà còn phải giải quyết bài toán vận hành và giao nhận chặng cuối (last-mile delivery). Trong quá trình đó, J&T Express đồng hành cùng các hộ sản xuất, hỗ trợ đưa sản phẩm địa phương đến gần hơn với khách hàng.
Câu chuyện của làng nghề nấu mật mía Làng Găng (xã Nghĩa Hưng, Nghệ An) dưới đây là một minh chứng cho hành trình ấy - từ một sản phẩm truyền thống phụ thuộc vào thương lái, từng bước tiếp cận khách hàng ở nhiều tỉnh thành nhờ chuyển đổi số và sự đồng hành trong khâu giao nhận.
Làng nghề nấu mật mía Làng Găng bên dòng sông Dinh đã tồn tại hơn nửa thế kỷ. Những sản phẩm như mật mía, đường thô, đường phèn hay đường cát lu vốn gắn liền với đời sống địa phương. Từng phụ thuộc vào thương lái, nay nhiều hộ sản xuất trẻ làng nghề của Làng Găng đã đưa sản phẩm trực tiếp đến với khách hàng tiêu dùng bằng cách chuyển đổi sang bán hàng trực tuyến.
Nấu mật mía thủ công tại Làng Găng (Nghệ An) gắn liền với đời sống của bà con
Để đa dạng hóa sản phẩm và phù hợp với thị hiếu người dùng, nhiều hộ sản xuất, cá nhân trong làng đã bắt đầu kết hợp các bài thuốc nam truyền thống vào sản phẩm như cốt mía sả gừng, đường mía Hà Thủ Ô, đồng thời chủ động đưa sản phẩm lên các kênh bán hàng số để tìm kiếm tệp khách hàng mới. Tuy nhiên, khi mở rộng kinh doanh, nhiều rào cản cũng xuất hiện, từ đăng ký hộ kinh doanh, tuân thủ nghĩa vụ thuế, hoàn thiện hồ sơ OCOP đến kỹ năng đóng gói hàng lỏng đặc thù.
Chính quyền địa phương đã đóng vai trò "bệ đỡ", hướng dẫn bà con đăng ký hộ kinh doanh, kê khai thuế và chuẩn hóa quy trình vệ sinh an toàn thực phẩm. Nhờ đó, các sản phẩm mật mía Làng Găng dần hoàn thiện tính pháp lý, đủ điều kiện bước vào các kênh phân phối hiện đại.
Các hộ sản xuất tại Làng Găng (Nghệ An) chủ động nghiên cứu thêm nhiều dòng sản phẩm mới để đáp ứng thị hiếu người tiêu dùng hiện đại
Khi nền tảng pháp lý đã vững, bài toán tiếp theo là đưa hàng hóa đến người mua và tối ưu vận hành. Đây cũng là lúc đơn vị giao nhận trở thành một mắt xích quan trọng trong hành trình đưa sản phẩm làng nghề đến gần hơn với khách hàng. Trường hợp của cơ sở sản xuất Hồ Thị Thúy là một minh chứng. Thời điểm bắt đầu bán hàng trực tuyến, chị Thúy không biết tìm khách ở đâu xa hay làm sao để hũ mật mía vận chuyển hàng trăm cây số mà không lo bể vỡ. Từ những buổi làm việc thực tế với Bưu cục J&T Express, chị đã từng bước tìm được giải pháp để hàng hóa được đóng gói và vận chuyển an toàn đến tay người dùng.
"Ban đầu tôi mù tịt về tiếp thị và cũng không biết cách bán hàng online. Chính chị Vân Anh – Bưu cục trưởng Bưu cục J&T Express Quỳ Hợp – đã đến tận nơi hướng dẫn tôi cách dùng mạng xã hội để tìm tệp khách xa. Chị còn tỉ mỉ chỉ cho tôi cách quấn màng bọc, chèn xốp để hũ mật mía đi đường dài an toàn", chị Thúy nhớ lại.
Không dừng lại ở vai trò tư vấn, với J&T Express, sự đồng hành cùng người bán ngay từ giai đoạn "trứng nước" là một phần quan trọng trong việc hỗ trợ mô hình kinh doanh nhỏ từng bước ổn định vận hành. Thời gian đầu, mỗi ngày xưởng của chị Thúy chỉ chốt được 1–2 đơn lẻ. Với quy mô nhỏ, đơn hàng không thường xuyên vốn thường bị các đơn vị vận tải từ chối thu gom hoặc tính phí cao. Thế nhưng, bưu tá (shipper) J&T Express vẫn đều đặn ghé xưởng lấy hàng đúng giờ. Chính sự đồng hành này đã tạo điểm tựa để chị Thúy yên tâm mở rộng kinh doanh. Đến nay, sản lượng bán hàng đã tăng trưởng vượt bậc, có những ngày cao điểm lên tới 60–70 đơn/ngày.
Chị Hồ Thị Thúy (Làng Găng) kiểm tra đơn hàng trực tuyến – mô hình kinh doanh giúp xưởng sản xuất gia đình tiếp cận người tiêu dùng trên toàn quốc
Thấy mô hình bán hàng online mang lại hiệu quả rõ rệt, nhiều hộ nấu mật trong làng cũng bắt đầu học hỏi, mạnh dạn mở rộng bán hàng trực tuyến và sử dụng dịch vụ giao nhận tận nơi. Khi lượng đơn tăng, đặc biệt vào các đợt cao điểm theo mùa, các xưởng gia đình lại đối mặt với bài toán đóng gói và xử lý đơn hàng. Lượng đơn tăng đột biến khiến việc phân loại, đóng gói và hoàn thành đơn trở nên quá tải, nguy cơ trễ tiến độ giao hàng cao.
Để hỗ trợ các hộ dân giải quyết điểm nghẽn này, J&T Express đã chủ động phối hợp cùng các xưởng trong những giai đoạn cao điểm. Phía bưu cục cử nhân lực xuống tận nơi hỗ trợ phân loại, đóng gói và dán mã, giúp các hộ sản xuất giảm áp lực vận hành và kịp thời hoàn thành đơn hàng.
"Những ngày dồn đơn mùa vụ, vợ chồng tôi đóng hàng không kịp khi xe đến lấy, đơn dồn đơn, cả nhà cả ông bà hỗ trợ ngồi đóng cũng không kịp, phải bỏ đơn hàng của khách. Nhờ anh em bưu cục sang tận nơi phụ gói hàng cho kịp giờ, áp lực vận hành của xưởng giảm đi hẳn. Thấy cách làm việc sát sao và trách nhiệm như vậy, tôi tin tưởng giới thiệu J&T Express cho nhiều hộ xung quanh cùng sử dụng".
Đến nay, hình ảnh những chiếc xe chuyển phát đến từng hộ trong làng, chở từng thùng mật mía, đường phèn đạt chuẩn OCOP nối đuôi nhau rời Làng Găng đã trở nên quen thuộc. Từ chỗ chỉ bán quanh xóm, nhiều xưởng nhỏ đã yên tâm đóng gói gửi hàng đi khắp các tỉnh thành.
Bưu tá J&T Express lấy hàng tận nơi giúp các hộ sản xuất chủ động tiến độ giao hàng
Sự chuyển mình của Làng Găng hôm nay không chỉ dừng lại ở câu chuyện thành công của một vài hộ sản xuất, mà đang mở ra một tư duy phát triển mới cho cả cộng đồng làm nghề. Bởi khi hạ tầng giao nhận đã thông suốt đến tận ngõ xóm, khoảng cách giữa các làng nghề nông thôn và thị trường tiêu dùng hiện đại gần như bị xóa bỏ. Khi đó sự khởi đầu của một làng nghề bước lên môi trường số đôi khi không cần những chiến lược quá phức tạp. Đó chỉ đơn giản là tinh thần dám thử cách làm mới của bà con, cùng sự sát sao hướng dẫn của chính quyền địa phương để chuẩn hóa tính pháp lý, còn đơn vị giao nhận địa phương là mắt xích vận hành sát sao, sẵn sàng xắn tay áo cùng người bán gỡ khó từ những hũ mật, hũ đường đầu tiên.